گروه سنی ۱۲ تا ۱۵ سال که دوره‌ای میان کودکی و جوانی است و به آن نوجوانی یا «جوانان خردسال» اطلاق می‌‌شود، شاهد تغییرات سریع جسمانی، ذهنی و عاطفی هستند. قوای روحانی ایشان گسترش می‌یابد. سطح جدیدی از آگاهی، علاقه آن‌ها را نسبت به پرسش‌های عمیق‌تر و استعدادها و توانایی‌هایشان تقویت می‌کند. در این سه سال کوتاه و بسیار حساس، دیدگاه‌هایی درباره فرد و جامعه شکل می‌گیرد که ممکن است سرنوشت زندگی آینده‌شان را تعیین کند. با این حال، شادی ناشی از این توانمندی‌های جدید اغلب با نگرانی، ناآرامی و تردید همراه است که می‌تواند به تضادهایی در رفتار بینجامد. بنابراین، هدایت این توانایی‌های تازه به سوی خدمت بی‌چشمداشت به بشریت در این سن بسیار ضروری است.

بعضی دیدگاه‌ها نسبت به جوانان خردسال، این دوره از زندگی را مثبت ارزیابی نمی‌کنند. به عنوان مثال، دیدگاه‌های رایج، این سن را مملو از سردرگمی و بحران‌ها می‌پندارند. چنین تصورات و افکاری شرایطی را فراهم می‌سازد که الگوهای رفتاری نامطلوب در میان نوجوانان توسعه یابد. فهم صحیح از این سن آن است که این گروه جوانانی فداکار با «احساسی تیزبین نسبت به عدالت، اشتیاق به یادگیری درباره جهان و میل به مشارکت در ساخت دنیایی بهتر» هستند. خصائص منفی‌ای که گاهی در رفتار آنان ظاهر می‌شود، قطعاً ویژگی ذاتی این مرحله از زندگی انسان نیست.

مسئلۀ کلیدی این است که منشأ الگوهای رفتاری ناپسندی که گاهی برخی از نوجوانان خردسال را مشخص می‌کند چیست. در این رابطه دو عامل نیازمند تأمل بیشتر است: اول، اثر نیروهای منفی اجتماعی بر بسیاری از جوامع باعث گسترش آسیب‌های اجتماعی متعددی شده که تأثیر زیادی بر نگرش جوانان به خود و جامعه گذاشته است. دوم، رفتار بزرگسالان با نوجوانان خردسال تأثیر عمیقی بر آنان می‌گذارد. با آن‌که در این سن نوجوانان خردسال درک بهتری نسبت به مسائل عمیق پیدا می‌کنند، بزرگسالان گاهی اوقات همچنان با آنان همانند کودکان رفتار می‌کنند. افزون بر این، تفاوت میان گفتار و کردار برخی بزرگسالان نیز می‌تواند منشأ سردرگمی برای نوجوانانی باشد که به دنبال معیارهایی برای شکل دادن به زندگی خود هستند.

تاکید بر اثر نیروهای منفی اجتماعی بر نوجوانان خردسال به‌هیچ‌وجه به معنای آن نیست که این جوانان ذاتاً آسیب‌پذیرند. آنان می‌توانند با کمک و حمایت لازم، در برابر این نیروها ایستادگی کنند. آن‌ها قادرند قوای ذهن و روح خود را پرورش دهند تا نه تنها بر این چالش‌ها فائق آیند، بلکه در ساختن جامعه‌ای نوین سهیم باشند.